Try for free
DiscoverMobile appPricingFor schoolsHelpLogin
← Back to flashcardsQuick Flashcards

Đánh giá và quản lý đau

Bài học toàn diện về đánh giá và quản lý đau: định nghĩa, phân loại, cơ chế, thang đo và các phương pháp giảm đau hiệu quả.

12 cards~4 min
Đánh giá và quản lý đau — Qwi
1 / 12

All flashcards in this set

1Đau được định nghĩa như thế nào theo IASP 1976?
Answer

Cảm nhận giác quan và xúc cảm do tổn thương

Định nghĩa này nhấn mạnh rằng đau là cảm giác cảm nhận từ các mô bị tổn thương hoặc tiềm tàng, và mức độ đau phụ thuộc vào mức độ tổn thương.
2Đau cấp tính thường không kéo dài quá {{3 tháng}}.
Answer

3 tháng

3Đau mạn tính có vai trò bảo vệ cơ thể.
Answer

False

Đau mạn tính không có vai trò bảo vệ, mà còn ảnh hưởng tới chức năng và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.
4Sự khác nhau giữa đau do cảm thụ thần kinh và đau do nguyên nhân thần kinh?
Answer

Nociceptive: kích thích cảm thụ | Neuropathic: tổn thương thần kinh

Đau cảm thụ (nociceptive) xuất phát từ kích thích quá mức của các thụ cảm; đau thần kinh (neuropathic) do tổn thương hoặc chèn ép các dây thần kinh.
5Tốc độ truyền dẫn của sợi Aα (Aδ) trong đau cấp là bao nhiêu?
Answer

6–30 m/s

Sợi Aα có ít myelin, truyền tín hiệu nhanh, tốc độ từ 6 đến 30 mét mỗi giây trong các trường hợp đau cấp.
6Chất {{P}} được phóng thích khi các sợi thần kinh bị kích thích, gây giãn mạch và giải phóng histamin.
Answer

P

7Giá trị ANI gần 0 cho thấy mức độ giảm đau cao.
Answer

True

ANI gần 0 biểu thị trương lực phó giao cảm thấp, tương ứng với mức kích thích cao và do đó mức độ đau mạnh.
8Điểm khác nhau chính giữa thang điểm VAS và NRS?
Answer

VAS: thước đo | NRS: số 0‑10

VAS dùng thước đo trực quan trên bề mặt, còn NRS yêu cầu bệnh nhân tự đánh giá bằng số từ 0 đến 10.
9Thời gian đau sau phẫu thuật thường kéo dài bao nhiêu ngày?
Answer

2–4 ngày

Đau sau mổ là loại đau cấp tính, thường kéo dài từ 2 đến 4 ngày, tùy vào vị trí và loại phẫu thuật.
10Stress phẫu thuật làm tăng catecholamine trong cơ thể.
Answer

True

Stress do phẫu thuật kích hoạt chuỗi rối loạn chuyển hóa, trong đó có tăng catecholamine và các hormone dị hoá.
11Liều bolus morphine trong PCA thường là {{1‑2 mg}}.
Answer

1‑2 mg

12Ưu điểm của gây tê ngoài màng cứng so với giảm đau bằng thuốc toàn thân?
Answer

Phân đoạn đau tốt | Ít tác dụng phụ hệ thống

Gây tê ngoài màng cứng cho phép giảm đau theo phân đoạn, giảm các tác dụng phụ của opioid như buồn nôn, loét dạ dày và ảnh hưởng tim mạch.

Đánh giá và quản lý đau

Đau là một trong những triệu chứng lâm sàng phổ biến nhất, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và kết quả điều trị. Bài học này tổng hợp các kiến thức cơ bản về định nghĩa, phân loại, cơ chế sinh lý, các thang đo đánh giá và các phương pháp giảm đau, dựa trên các thông tin được đưa ra trong các flashcard.

1. Định nghĩa đau

Theo Hiệp hội Đau Quốc tế (IASP) năm 1976, đau được định nghĩa là "cảm nhận giác quan và xúc cảm do tổn thương". Định nghĩa này nhấn mạnh rằng đau không chỉ là phản ứng cảm giác mà còn là cảm nhận chủ quan xuất phát từ các mô bị tổn thương hoặc tiềm tàng. Mức độ đau phụ thuộc vào mức độ và bản chất của tổn thương.

2. Phân loại đau theo thời gian

  • Đau cấp tính: Thường không kéo dài quá 3 tháng. Đau cấp tính thường liên quan đến quá trình viêm và có chức năng bảo vệ, giúp cảnh báo cơ thể về tổn thương.
  • Đau mạn tính: Kéo dài hơn 3 tháng và không còn có vai trò bảo vệ. Thay vào đó, nó ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

3. Cơ chế gây đau

Hai cơ chế chính gây đau được phân biệt dựa trên nguồn gốc:

  • Đau cảm thụ (nociceptive): Xuất phát từ kích thích quá mức của các thụ cảm do tổn thương mô. Thông thường, các sợi thần kinh Aα (Aδ) truyền dẫn tín hiệu với tốc độ 6–30 m/s trong các trường hợp đau cấp.
  • Đau thần kinh (neuropathic): Do tổn thương hoặc chèn ép các dây thần kinh, không phụ thuộc vào kích thích ngoại vi.

Trong quá trình truyền dẫn, chất P được giải phóng khi các sợi thần kinh bị kích thích, gây giãn mạch và giải phóng histamin, góp phần vào cảm giác đau.

4. Đánh giá mức độ đau

Nhiều thang đo được sử dụng để định lượng mức độ đau, trong đó hai thang đo phổ biến nhất là VAS và NRS:

  • VAS (Visual Analogue Scale): Dùng thước đo trực quan trên bề mặt, bệnh nhân đánh dấu vị trí trên một đường thẳng để biểu thị mức độ đau.
  • NRS (Numeric Rating Scale): Yêu cầu bệnh nhân đưa ra một con số từ 0 đến 10, trong đó 0 là không đau và 10 là đau không thể chịu đựng được.

Chỉ số ANI (Analgesia/Nociception Index) cũng được sử dụng trong một số môi trường lâm sàng. Giá trị ANI gần 0 cho thấy mức độ giảm đau cao, phản ánh giảm hoạt động phó giao cảm và mức độ kích thích mạnh.

5. Đau sau phẫu thuật

Đau sau phẫu thuật là dạng đau cấp tính, thường kéo dài từ 2–4 ngày, tùy thuộc vào vị trí và loại phẫu thuật. Stress phẫu thuật kích hoạt hệ thống thần kinh và nội tiết, dẫn đến tăng catecholamine và các hormone khác, làm tăng cảm giác đau.

6. Phương pháp giảm đau

Có hai hướng chính trong quản lý đau sau phẫu thuật: dùng thuốc toàn thân và các kỹ thuật gây tê địa phương.

  • Thuốc toàn thân: Morphine là opioid thường dùng, với liều bolus trong PCA (Patient Controlled Analgesia) thường là 1‑2 mg mỗi lần.
  • Gây tê ngoài màng cứng: Cho phép phân đoạn giảm đau tốt, giảm đáng kể các tác dụng phụ hệ thống của opioid như buồn nôn, loét dạ dày và ảnh hưởng tim mạch.

7. Tổng kết

Quản lý đau hiệu quả đòi hỏi hiểu rõ định nghĩa, phân loại, cơ chế sinh lý và các công cụ đánh giá. Kết hợp giữa các phương pháp dùng thuốc và kỹ thuật gây tê địa phương giúp tối ưu hoá giảm đau, giảm tác dụng phụ và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.